با آغاز فصل گرما و افزایش سفرهای میان شهری، کارشناسان نسبت به پیامدهای هراس انگیز فرسودگی لاستیک ها و لنت ترمز در خودروها هشدار میدهند.
قیمت این ابزارها به تازگی رشد فزایندهای داشته و جایگزینی به هنگام آن بسیار برجسته است، ولی بسیاری از رانندگان و مالکین خودروها، به دلیل وضعیت بد اقتصادی توان جایگزینی به هنگام آن را ندارند و آشکارا شاهد افزایش تصادف های جادهای بیشتری هستیم.
کارشناسان ایمنی حمل و نقل باور دارند: لاستیک و سیستم ترمز دو جزء مهم ایمنی هستند و کوچکترین نقص در هر یک از این دو در سرعتهای بالا میتواند تبدیل به یک فاجعه انسانی شود.
تجارب کشورهای پیشرفته نشان میدهد کاهش ناشی از نقص فنی خودروها تنها با توصیه و هشدار به دست نمی آید.
در این کشورها معاینه فنی سختگیرانه، بازرسیهای دورهای و جرایم خودروهای نا ایمن به صورت همزمان اجرا میشود و به خودروهای دارای لاستیک فرسوده یا دارای نقص فنی در سیستم ترمز، اجازه تردد در جاده ها داده نمی شود.
در ایران نیز اگرچه معاینه فنی نقش مهمی در کنترل ایمنی خودروها دارد ولی افزایش شدید قیمتها و جیب خالی مردم سبب شده تا برخی از رانندگان از سر ناچاری گاهی برای تاییدیه معاینه فنی خودرو ۴ حلقه لاستیک یا لوازم دیگر را از آشنایی آریه گرفته تا موفق به دریافت مجوز معاینه فنی شوند.
چنین وضعیتی نه تنها جان راننده و همراهانش را به خطر خواهد انداخت که تهدیدی برای سایر کاربران جاده خواهد بود.
متخصصان بر این باورند که هزینه پیشگیری از حادثه بسیار کمتر از خسارتهای مالی و جانی ناشی از آن است.
از این رو اجرای برنامههای حمایتی برای تامین قطعات ایمنی خودرو و تسهیل دسترسی به لوازم استاندارد و تشدید نظارت بر وضعیت فنی خودروها می تواند نقش موثری در کاهش تلفات جاده ای داشته باشد.
به نظر می رسد شیوه برخورد پلیس با خودروی بدون معاینه فنی، نیازمند بازنگری است .
بهتر است افزون بر اعمال جریمه های معمول، از شیوه های بازدارنده تری استفاده شود. برای نمونه: زمان روشنی برای زدایش خرابی تا دریافت معاینه فنی گزینش شود و در صورت رویگردانی یا تکرار تخلف، خودرو به پارکینگ هدایت شود.
بنابراین چنین رویکردی می تواند نقش کارسازتری در افزایش ایمنی جاده ها و کاهش آلودگی داشته باشد.
همچنین، بایسته است سازمان ملی استاندارد کشور، نظارت جدیتر و کارسازتری بر کیفیت لاستیک ها و لنت های ترمز داشته باشد، زیرا این دو قطعه از مهم ترین عوامل تامین ایمنی خودرو هستند و هر گونه افت کیفیت در آنها می تواند حوادث ناگوار و صحنه های دلخراش جاده ای بیافریند.
بالابردن استانداردهای افزایش نظارت بر تولید و عرضه این ابزارها،گامی کارساز در کاهش پیشآمدها و حفظ جان شهروندان خواهد بود.
ایمنی در جاده ها موضوعی اجتماعی و ملی است نه یک مسوولیت فردی!
هنگامی که شرایط اقتصادی، نگهداری ایمن خودرو ها را برای بخشی از جامعه دشوار می کند، بایسته است سیاست گذاران با گرفتن راهکارهای حمایتی، از گران قطعات ایمنی که عاملی است برای برای افزایش رخدادها و مرگومیرهای جاده ای جلوگیری کنند.
*غلام عباس بختیاری
۲۲ خرداد ۱۴۰۵
